การเกิดฟ้าผ่าเป็นสิ่งที่เราทุกคนเห็นและได้สัมผัสกันมาตั้งแต่เด็กๆ ถือเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นจากอิเล็กตรอนจำนวนมหาศาลมีการเคลื่อนที่ไปมาระหว่างเมฆกับพื้นโลก จะมีพลังงานสูงมากๆ ซึ่งเป็นความอันตรายที่ก่อให้เกิดการทำลายสิ่งกีดขวางต่างๆ ได้แทบทุกอย่างไมว่าจะเป็น คน สัตว์ ต้นไม้ บ้านเรือน และอื่นๆ ดังนั้นฟ้าผ่าถือเป็นเรื่องที่น่ากลัวและไม่ควรจะไปยืนอยู่พื้นที่กลางแจ้งหากกำลังเกิดฝนตกหนักและมีฟ้าผ่าร่วมอยู่ด้วย

สาเหตุสำคัญของการเกิดฟ้าผ่า

อย่างที่กล่าวไปว่าฟ้าผ่าเกิดจากปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นมาภายใต้ก้อนเมฆที่กำลงมีฝนฟ้าคะนองหรือกรมอุตุนิยมวิทยาจะเรียกเมฆเหล่านี้ว่า เมฆคิวมูโลนิมบัส (Cumulonimbus) ลักษณะของเมฆประเภทนี้จะเป็นเมฆที่มีขนาดใหญ่มากๆ ทำนองว่าใหญ่ขนาดมหึมา ตรงบริเวณฐานของเมฆหรือช่วงๆ ขอบล่าง จะอยู่สูงห่างจากพื้นประมาณ 2 กม. ขณะที่บริเวณส่วนยอดของก้อนเมฆหรือขอบบนอาจมีความสูงในระดับ 20 กม. ก็ได้ พอเมฆดังกล่าวเกิดการเคลื่อนที่จะมีลมเข้าไปยังบริเวณภายในของก้อนเมฆเกิดเป็นการไหลเวียนของกระแสอากาศภายในที่มีความรวดเร็วและรุนแรง ส่งผลให้หยดน้ำพร้อมก้อนน้ำแข็งในเมฆมีการเสียดสีจนกลายเป็นประจุไฟฟ้า นอกจากนี้ยังพบว่าประจุบวกมักจะมีการรวมตัวกันที่บริเวณยอดของก้อนเมฆส่วนตัวประจุลบจะอยู่บริเวณฐานของก้อนเมฆ อย่างไรก็ตามประจุลบที่ว่านี้อาจมีการเหนี่ยวนำส่งผลให้พื้นผิวของโลกที่อยู่ใต้เงาเกิดมีประจุบวก จากสิ่งนี้เองก่อให้เกิดสนามไฟฟ้าระหว่างกลุ่มประจุดังกล่าว พอประจุเกิดการสะสมเป็นจำนวนมากไปกระทบความเครียดของสนามไฟฟ้าให้มีอัตราสูงขึ้นจนเกินค่าแห่งความคงทนของตัวอากาศต่อแรงดันไฟฟ้าทำให้มีการคายประจุขึ้นมา เป็นจุดเริ่มต้นของการกำเนิดฟ้าผ่า การคายประจุที่ว่านี้อาจเกิดได้ระหว่างก้อนเมฆกับก้อนเมฆ หรือ ก้อนเมฆกับพื้นดิน จากสาเหตุดังกล่าวนี้ส่งผลให้กลายเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เรียกว่า ฟ้าผ่า นั่นเอง

ลักษณะของการเกิดฟ้าผ่า

  1. ฟ้าผ่าภายในก้อนเมฆ – เกิดขึ้นจากการเชื่อมต่อประจุลบด้านล่างกับตัวประจุบวกเข้าด้วยกัน เป็นรูปแบบฟ้าผ่าที่เกิดได้มากที่สุด
  2. ฟ้าผ่าจากเมฆก้อนหนึ่งไปหาอีกก้อนหนึ่ง – เกิดขึ้นจากประจุลบในเมฆก้อนหนึ่งส่งไปถึงประจุบวกของเมฆอีกก้อนหนึ่ง
  3. ฟ้าผ่าจากฐานเมฆสู่พื้น – หรือเรียกว่า ฟ้าผ่าแบบลบ เป็นการปล่อยประจุลบจากก้อนเมฆ ก่อให้เกิดอันตรายต่อคน สัตว์ ต้นไม้ บ้านเรือน และสิ่งต่างๆ ทีอ่ยู่บนพื้นดิน
  4. ฟ้าผ่าจากยอดเมฆสู่พื้น – เป็นการปล่อยประจุบวกจากก้อนเมฆ หรือ ฟ้าผ่าแบบบวก มักเกิดขึ้นหลังจากฝนซาลงแล้ว สามารถเกิดได้ไกลถึง 40 กม. เลยทีเดียว
สาเหตุของการเกิดปรากฎการณ์ฟ้าผ่า ที่หลายคนไม่รู้